! Anladım ki anlamak yetmiyor

her şey aynıdır, yalnızca biz farklı görürüz

-.---Yazılar e-postana gelsin ↓

e-postanızı yazın:


-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
Edebiyatımızda belli başlı ilk örnekler.
Konu derlemedir kaynak, Anonimdir İnternette bulunan örneklerinde de herhangi bir kaynak belirtilmemiş. İçlerinde en kapsamlısı bu derleme olmuştur. (İmlâ hataları düzeltilmiş ve bağlantılar eklenmiştir. Ö.S.D. )


*İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi /1859

*İlk yerli roman: Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat / 1872

*Batılı tekniğe uygun ilk roman: Halit Ziya Uşaklıgil /Aşk-ı Memnu / 1925

*İlk çeviri roman: Yusuf Kamil Paşa / Fenelon’dan Telemak / 1859

*İlk köy romanı: Nabizade Nazım / Karabibik / 1891

*İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül / (1901-1946)

*İlk gerçekçi(realist) roman: Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası / 1896

*İlk resmî Türkçe gazete: Takvim–i Vakayi / 1831

*İlk yarı resmî gazete: Ceride-i Havadis / 1840

*İlk tarihi roman: Namık Kemal / Cezmi, A. Mithat / Yeniçeriler / 1873

*İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval / Şinasi ile Agah Efendi / 1860

*İlk pastoral(Özellikle çoban ve kır yaşamını anlatan eser) şiir: A. Hamit Tarhan /Sahra

*İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan ve noktalama işaretlerine ilk kez kullanan Türk gazeteci: Şinasi

*Aruzla(Hecelerin uzunluk ve kısalık, kapalılık veya açıklık değerlerine göre türlü ses kalıplarından oluşan divan edebiyatı nazım ölçüsü.) ilk manzum(Ölçülü söz ya da yazı. Düzenli, muntazam.) tiyatro eseri yazan: A. Hamit / Eşber veya Sardanapal

*Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri: A. Hamit / Nesteren

*İlk bibliyografya(Bilim, sanat gibi fikir ürünleri ve kayıtlarla ilgili yayınları bir düzen içerisinde toplayan listedir. Yayınları yıl, ay, tür ve benzeri bölümlere göre listeler.) : Keşfü’z Zünun / Katip Çelebi

*İlk hatıra kitabı: Babürşah / Babürname

*İlk hamse(Divan edebiyatında, beş ayrı hikâyeyi şiirle anlatan mesneviler topluluğudur.) yazarı: Ali Şir Nevai

*İlk tezkire(kelime anlamıyla "zikredilen, zikri geçen" anlamına gelen tezkire, kişilerin biyografisini çeşitli yönleriyle subjektif veya objektif ele alan eserlerdir. Bu eserler mensur yazılmakla birlikte içinde manzum kısımların yer aldığı tezkireler de vardır. Tezkireler bugünkü edebiyat tarihlerinin ve şiir antolojilerin yerini tutmaktadır.) : Ali Şir Nevai / Mecalisün Nefais

*İlk antoloji(Asıl anlamı: Çiçek dermek. Daha çok aynı türden veya aynı içerikten yazıları bir araya getiren kitap. Seçme eserler kitabı. Konu ve içeriğini her türlü şeyden alabilir.) : Ziya paşa / Harabat

*İlk atasözleri kitabı: Şinasi / Durub-i Emsal-ı Osmaniye

*İlk mizah dergisi: Diyojen / Teodor Kasap

*İlk hikâye kitabı: A. Mithat / Letaif-i Rivayet

*İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim

*İlk Türkçe yazılan kitap: Kutadgu Bilig

*İlk siyasetnâme(Siyaset bilimini anlatan ve bu konuda öğüt veren eser.) : Kutadgu Bilig

*İlk mensur(Ölçülü bir yazı türü olan nazım'ın karşıtıdır. Bir düşünceyi dil kurallarına uygun biçimde yazma metodu olan nesir, düşüncelerin iletimine daha elverişlidir. Ama nazıma göre çok geç oluşmuş, ancak matbaanın bulunuşundan sonra gelişmiştir.) şiir örneklerini veren: Halit Ziya

*Şiirde ilk kez "Türk" kelimesini kullanan: Mehmet Emin Yurdakul

*Dünya edebiyatındaki ilk modern roman: Cervantes / Don Kişot

*İlk makâle: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi

*İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk: Fecr-i Ati

*Mesnevi(özellikle Arap, Fars ve Osmanlı edebiyatında kendi aralarında uyaklı beyitlerden oluşan ve aruz ölçüsüyle yazılan divan edebiyatı şiir biçimidir.) tarzında yazılmış ilk eser: Kutadgu Bilig

*İlk seyahatname: Mir’atül Memalik / Seydi Ali Reis

*İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi

*Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz: Fuat Köprülü

*Sahnelenen ilk tiyatro: Namık Kemal / Vatan Yahut Silistre

*Kâfiyeyi şiire serperek klasik nazım(Sözlük anlamı: sıra, düzen. Genel olarak şiir demektir. Ölçülü söz ya da yazıya, söyleyene-yazana da nâzım denir. Şiirin en önemli özelliklerinden biri de ölçü sayıldığından, ölçüsüz şiire Servet-i Fünun edebiyatı çağında "mensur şiir" dendi.) şekillerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret

*Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı: Süleyman paşa / Sarf-ı Türkî

*İlk doğacı(natüralist) eserimizin yazarı: Nabızade Nazım / Zehra

*Divan edebiyatında mahallileşme(yerelliği savunan akım) akımının temsilcisi: Nedim

*Şarkı'yı icat eden: Nedim

*İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Kamus’ul Alam

*İlk sözlüğümüz: Divan-ı Lügat-it Türk

*İlk Türkçe sözlük: Şemsettin Sami / Kamus-ı Türki

*İlk özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık

*İlk didaktik(Belli bir düşünceyi aşılamak veya belli bir konuda öğüt, bilgi vermek, bir ahlak dersi çıkarmak amacıyla öğretici nitelikte yazılan, duygu yönü az olan şiir türüdür.) şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz: Kutadgu Bilig

*Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin: Orhun Abideleri

*Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: R. Mahmut Ekrem

*Edebiyatımızdaki millî dönemin açılmasına öncülük eden: Mehmet Emin Yurdakul

*Konuşma diliyle yazılmış ilk hikâyenin yazarı: Ömer Seyfettin

*Edebiyatımızda ilk kâfiyesiz şiiri yazan: A. Hamit / Validem

*İlk köy şiiri: Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı

*İlk alfabemiz: Göktürk Alfabesi

*Tekke şiirinin babası: Ahmet Yesevi

*İlk Türk destanı: Alp Er Tunga Destanı

*Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan: Namık Kemal

*Bizde epik(destansı) tiyatro türünün kurucusu: Haldun Taner

*İlk kadın romancımız: Fatma Aliye Hanım

*Süslü nesrin ilk temsilcisi: Sinan Paşa

*Dünyanın bilinen ilk destanı: Akad ve Sümerlerin mitolojisinde geçen Gılgamış Destanı

*Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı: Kırgızların Manas Destanı

*Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan: Şinasi

*Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman: Ateşten Gömlek

*İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı: A. Vefik Paşa

*İlk divan şairi: Hoca Dehhani

*Hikâyede gerçek anlamda ilk kez Anadolu’yu işleyen: Refik Halit Karay

*En başarılı psikolojik roman yazarımız: P.Safa / 9.Hariciye Koğuşu

*İlk çocuk şiirlerini yazan: Tevfik Fikret / Şermin

*Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı: Genç Kalemler



Tarih Bilgileri zamanla yerleştirilecektir.
Gözden kaçan kısımları lütfen bildirin. ö.s.d.

0 Yorum:

Konuyla ilgili düşüncelerinizi ekleyin↓

― Lütfen konuya yönelik yorum yapınız.
― Blog'a yönelik yorumlarınızı " Blog Yorumları " sayfasına bırakınız...
― Google Hesabı olmayanlar Yorumlama Biçiminden Adı / URL'yi veya ANONİM seçerek yorum yapabilir...

Son yorumlar

! Anladım Ki Anlamak Yetmiyor diyenler...

Yazıları

: : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : :



... paylaşmak istedikleriniz varsa ...


Site içeriğine (M) ve konulara uygun olduğunu düşündüğünüz haberleri, görselleri, yazıları.. e-posta yoluyla bilgilerini yollayın paylaşalım.

.
..... Her şeyi değil, şeyleri paylaşan site ......