! Anladım ki anlamak yetmiyor

her şey aynıdır, yalnızca biz farklı görürüz

-.---Yazılar e-postana gelsin ↓

e-postanızı yazın:


-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
Enteresan bir sözlük olmuş. İlk gördüğümde nasıl yani dedim! Evet, bir sözlük düşkünü olarak bu çalışma da hayli faydalı olacak. Emektar hocamızı kutluyorum.

Sözlük adına faydalı bir çalışma. Sözlüğün önemi konusunda pek fazla bir eğitim verilmese de, her dem, her sözlük kendine ihtiyaç duyurtacak ehemmiyette. En azından ÖSS sınavlarına girmekten daha önemli ve faydalıdır sözlükler. Yani deselerdi ki, ÖSS sınavlarını değiştirip SÖS (Sözcük Ölçüm Sınavı) sınavları hâline getirdik ve bu sınavda şu sözlüklerden sınav yapılacak daha faydalı olurdu kanâatimce. Tamam, belki bu da ezber bir sistem getirir ama en azından sınav zadeler birkaç sözcük öğrenmiş olurlardı ve bu, günlük hayatlarında daha çok işe yarardı ve dil-düşünce temelli bir uğraş ortaya çıkardı. Neyse demem o ki sözlük, her sözlük çok ama çok önemli. Şu internet çıktı, sözlükler sözcük kaybetmeğe başladı; ama mendeburlar internet terimleri sözlüğü yapmayı biliyorlar değil mi? Sitemde Türkçe Sözlük olduğu hâlde, kendim iki ciltlik TDK sözlüğümden açıp bakıyorum. Niye mi? Çünkü merakınızı, kelime aramanızı bu tür dijital sözlüklerle yaptığınızda, belki bulursunuz, belki bulamazsınız ama bunu organik bir biçimde yaptığınızda en azından gözünüz başka birkaç sözcüğe de takılıp, onlara da bakma şansı elde ediyorsunuz.
Dile önem verin ve bunu sadece dilinizle de yapmayın.

***

Bu sözlük, Türkçe sözlükçülük alanında yapılan çalışmalardan birçok hususta farklı olup, hazırlanmasında uygulanan yöntem, prensip ve kriterler bakımından bir ilk deneme oluşturmaktadır.

Türkçenin Ters Sıklık Sözlüğü şu iki bölümden oluşmaktadır: Giriş ve Sözlük.

Giriş bölümünün başında ters sözlüklerin tarihçesi, bunların özellikleri hakkında kısa bilgiler verilmekte ve Türk dilinin fonetik, morfolojik yapısına ilişkin istatistik araştırmalar bulunmaktadır. Elde edilen veriler türlü tablolarda karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir.

Sözlük bölümü üç farklı dizinden oluşmaktadır: Ters Alfabetik Dizin, Sıklık Dizini ve Alfabetik Dizin. Ters Alfabetik Dizin veya Ters Sözlük (Kelime Biçimlerinin Son Harflerine Göre Sıralanışı). Türk dili bitişken bir dil olduğundan kelimenin kök morfemine türlü yapım ve çekim ekleri eklenmektedir. Kelime biçimlerinin son harflerine göre dizilişi kök morfeme eklenmiş her türlü eklerin sırasıyla bir arada bulunmasını sağlamaktadır. Bunların sıklıkları hakkında da sayısal olarak bilgi verilmektedir. Sıklık Dizini veya Sıklık Sözlüğü (Kelime Biçimlerinin Sık Kullanım Belirtilerine Göre Sıralanışı). Bu dizinde araştırılan metinlerdeki (Ters Alfabetik Dizindeki) kelime biçimleri sıklık belirtilerine göre çoktan-aza sıralanmış ve her birinin frekansı rakamlarla gösterilmiştir. Düz Sözlük veya Alfabetik Dizin (Baştaki Harflerine Göre Kelimelerin Yalın ve Çekimli Durumlarıyla Sıralanışı).

Uzun yıllar süren yorucu bir emeğin ürünü olan bu sözlük 500 000 kelime biçimi, yani araştırılan metinlerde rastlanan çekimli şekilleri üzerine kurulmuş ve söz hazinesinin XX. yüzyılın ikinci yarısında yayımlanmış sanat eserleri, dergi ve gazeteler, türlü bilim alanlarıyla ilgili ders kitapları oluşturmuştur. Herhangi bir seçki yapılmayarak her eserden yirmişer bin kelime biçimi fişlere yazılmış ve bunların altı ve altının üzerinde kullanılmış olanlar ters sıklık sözlüğüne alınmıştır.

Bir ilk deneme olan bu sözlüğün bazı boşlukları olabilir. Okurlarca yapılacak eleştiriler eserin yeni bir baskısında dikkate alınacak, her türlü önerilerle de gelecekte bu tür çalışmalar yapacak olan araştırmacılara yardımcı olunabilecektir.

Prof. Dr. Hayriye Süleymanoğlu Yenisoy
Sözlüğü Edinin: Kurmay Yayınları



Biyografi

Prof. Dr. Hayriye Süleymanoğlu Yenisoy

10 Mart 1934’te Bulgaristan’ın Filibe şehri (Plovdiv) yakınında bulunan Kriçim kasabasında doğdu. Özel Türk Rüştiyesini bitirdikten sonra Bulgar Kız Lisesinde okudu. Sofya Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türkoloji Bölümünün ilk mezunlarından biri oldu. Sonra da Üniversitenin Slav Filolojileri Fakültesi Bulgar Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. Mecburî hizmetini Kırcaali Türk Öğretmen Okulunda tamamladıktan sonra Eski Zağra’da (Stara Zagora) yeni açılan Öğretmen Uzmanlaşma Enstitüsünde "Türk Okulları" Bölüm Başkanlığına atandı. Sınav kazanarak Sofya Üniversitesi Türkoloji Bölümünde öğretim görevlisi, başasistan olarak 22 yıl çalıştı. Üniversitede kaldığı dönemin son beş yılı Hayriye Süleymanoğlu ve ailesinin yaşamında büyük işkence yılları oldu. Türk azınlığa başlatılan saldırılarda bu aile de nasibini aldı. Bundan sonra Sofya Üniversitesinden Bulgar Bilimler Akademisine atanarak Balkan Araştırmaları Enstitüsü BALKAN HALKLARININ ETNİK-LENGÜİSTİK ve ETNİK-KÜLTÜREL SORUNLARI Bölümünde beş yıl çalıştı. Uzmanlığını Azerbaycan Devlet Üniversitesinde (Bakü) yaptı, Azerbaycan Bilimler Akademisi Dilcilik Enstitüsünde de doktorasını savundu. Balkan Araştırmaları Enstitüsünde doçent unvanını aldı. 1989’un Büyük Göçünde ailece Türkiye’ye geldi ve burada Yenisoy soyadını aldı. 1991’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde kadroya alınarak Bulgar Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalının kurucusu oldu. Türkiye döneminde profesör oldu. Bir dönem Muğla Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı, Türk Lehçeleri Bölümlerinde Rumeli Türk Ağızları ve Balkan Türklerinin Edebiyatı dersleri okuttu. Davetli olarak bulunduğu Oslo Üniversitesi, Bakü Devlet Üniversitesi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Gazi Magusa Üniversitesinde konferanslar verdi; Sofya Yüksek İslâm Enstitüsünde, Avusturya Türk Federasyonunun Viyana’da, Hollanda Türk Federasyonunun da Amsterdam’da düzenledikleri yaz okullarında ders okuttu. Bir süre T. C. Devlet Bakanlığında ve Kültür Bakanlığında geçici olarak danışmanlık görevinde bulundu.


Bilimsel Çalışmalar

Prof. Dr. Hayriye S. Yenisoy’un bilimsel çalışmaları Türkoloji, Balkanoloji ve Slavistik alanındadır. Dil, edebiyat ve kültüre dair yazdığı uluslararası dergilerde ve yabancı üniversitelerin yıllıklarında makale ve monografilerinden başka, öğretimin her basamağı için de ders kitapları hazırlamıştır. Türkçe, Bulgarca, Rusça, İngilizce ve Slovak dilinde basılmış 200’e yakın eseri vardır.


Eserlerinden Birkaç başlık

  • Türk Dili Ses Bilgisi (Sofya Üniversitesi Yayını, Sofya 1976), Bulgarca-Türkçe Tematik Sözlük (Sofya Üniversitesi Yayını, Sofya 1981),
  • Bulgar dilinde hazırlanmış: Çağdaş Bulgarcada Türkçe Kökenli Deyimlerin Durumu (Ankara 1992),
  • Çağdaş Bulgar Dili(Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayını, Ankara 1997),
  • Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, C. 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı (T. C. Kültür Bakanlığı Yayını, Ankara 1997),
  • Tarih Boyunca Slav-Türk Dil İlişkileri (Türk Dil Kurumu Yayını, Ankara 1998),
  • A Dictionary of Turkisms in Bulgarian (A. Grannes, K. R. Hauge, H. Süleymanoğlu, Novus Forlag, The Institute for Comparative Research in Human Culture, Oslo 2002),
  • Bulgaristan Türk Çocuk Edebiyatından Örnekler (T. C. Kültür Bakanlığı Yayını, Ankara 2002),
  • Edebiyatımızda Balkan Türklerinin Türkiye'ye Göçleri
  • (FDP uzantılı. Buradan açabilir veya indirebilirsiniz.)
  • Sofya Üniversitesi ve 50. Yıldönümünde Türk Filolojisi
  • (FDP uzantılı. Buradan açabilir veya indirebilirsiniz.)


Baskıda olanlar
  • Türkçe-Bulgarca Sözlük ,
  • Balkan Türklerinin Göç Kaderi ve Edebiyatımız,
  • Türkçenin Sıklık Sözlüğü ,
  • Türkçenin Ters Sıklık Sözlüğü .
  • Uluslararası bazı bilim derneklerinin üyesi olan Hayriye Süleymanoğlu Yenisoy, birçok ulusal, uluslararası kongre, sempozyum ve panellere bildirileriyle katılmıştır.
  • 1994’te Süvari Dergisinin, 2004 yılında da Türk Dünyası Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı’nın (TÜRKSAV) TÜRK DÜNYASINA HİZMET ÖDÜLLERİNE lâyık görülmüştür. Başka kurum ve kuruluşlarca da ödüllendirilmiştir.

Kaynak: dilimiz

0 Yorum:

Konuyla ilgili düşüncelerinizi ekleyin↓

― Lütfen konuya yönelik yorum yapınız.
― Blog'a yönelik yorumlarınızı " Blog Yorumları " sayfasına bırakınız...
― Google Hesabı olmayanlar Yorumlama Biçiminden Adı / URL'yi veya ANONİM seçerek yorum yapabilir...

Son yorumlar

! Anladım Ki Anlamak Yetmiyor diyenler...

Yazıları

: : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : :



... paylaşmak istedikleriniz varsa ...


Site içeriğine (M) ve konulara uygun olduğunu düşündüğünüz haberleri, görselleri, yazıları.. e-posta yoluyla bilgilerini yollayın paylaşalım.

.
..... Her şeyi değil, şeyleri paylaşan site ......